تبلیغات اینترنتیclose
سرگذشت کشتی‌رانی ایرانیان - قسمت 3
 
 

پس از بررسی تاریخ صنعت کشتی سازی در ایران در پستهای گذشته ، هم اکنون در حال جمع آوری مشکلات صنعت کشتی سازی در ایران هستیم.
دست تمامی دوستان و صاحبنظران و دلسوزان این صنعت را برای همکاری به گرمی می فشاریم........

فروشگاه وبسایت بروز شد.

برای مشاهده فروشگاه اینجا را کلیک نمایید

 


تاریخ :  شنبه 4 شهريور 1391
نویسنده :  محمد شریفی

  در نقشه‌ی مقابل که از کتاب "ایران از آغاز تا اسلام" نوشته‌ی ر. گیرشمن ترجمه‌ی محمّد معین از انتشارات شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1336، گرفته شده، وضعیت خلیج فارس در دوران ماقبل تاریخ و پس‌روی تدریجی آب دریا نشان داده شده است.

قبل از این‌که به نقل مطالبی از کتاب سرگذشت کشتی‌رانی ایرانیان پرداخته شود، ذکر این نکته لازم است که در مورد کشتی‌رانی ایرانیان منابع زیادی وجود دارد که بعضی نیز در همان کتاب پرفسور هادی حسن به آن‌ها اشاره شده و می‌توان در صورت دسترسی، به آن‌ها مراجعه کرد. در مواردی نیز به کتب دیگری که در دسترس بوده دراینجا اشاره خواهد شد و این بدان معنا نیست که منابعی که در اینجا ذکر می‌شوند تنها منابع بوده یا مورد تأیید همگان باشند. بررسی در اینمورد البته بعهده‌ی کارشناسان و محقّقین دراین رشته بوده و اظهارنظر آنان معتبرتر خواهد بود. آنچه در اینجا نقل می‌شود نظر شخصی نویسنده این سطور، یا نقل قول است نه بیشتر.

در قسمت اول گفته شد که پرفسور هادی حسن دوران کشتی‌رانی ایرانیان را به سه دوره تقسیم نموده؛ قدیمی‌ترین دوره، مربوط به قبل از تاریخ هخامنشیان و دوران باصطلاح اساتیری است. در کتاب"اطلس تاریخی جهان از آغاز تا امروز،" نوشته‌ی کالین مک ایودی، ترجمه‌ی فریدون فاطمی از انتشارات نشر مرکز(چاپ دوّم 1367،) در صفحات متعددی، از خلیج فارس بهمین عبارت نام برده شده، بعلاوه اشاراتی نیز به دریانوردی و تجارت ایرانیان شده است. مثلاً در صفحه‌ی 88 کتاب نوشته شده:"در ایران، طوایف ماد و پارس، از ایرانیان نواحی شرق ایران جدا شده و در غرب ایران گسترش می‌یابند. با ظهور آنان تاریخ ایران از مرحله‌ی افسانه و اسطوره بیرون می‌آید. مادها و پارس‌ها به تدریج دستگاه حکومتی می‌یابند وبه تلاش برای رهائی از یوغ امپراتوری آشور دست می‌زنند."

این تحولات مربوط به تاریخی حدود 825 قبل از میلاد است. در مورد شهرها، تجارت و نویسائی، نویسنده کمی بعد اشاره می‌کند که: "...در هند، نیمه‌ی اوّلِ هزاره‌ی آخر، دوره‌ی تجدید حیات زندگی شهری در امتداد گنگ علیا بود امّا نه آن که در سند می‌شناسیم. امّا ادامه‌ی تیرگی وضع دره‌ی سند احتمالاً فقط ناشی از فقدان اطلاعات است چون در روزگار آشور تماس بین هند و بین‌النهرین باز برقرار شده بود و لابد بین مراکز شناخته شده‌ی هند و در[دره؟] گنگ و دریانوردانی که بین خلیج فارس و دهانه‌ی سند حرکت می‌کردند نقاط واسطه‌‌ی قابل اهمیتی وجود داشت..." اجناسی که در منطقه‌ی مورد اشاره داد و ستد و مبادله می‌شده و راه‌های ارتباطی در نقشه‌ی مقابل نوشته و ترسیم گردیده، درعین حال این اشارات به تنهائی مبیّن مباشرت اقوام مقیم سرزمین‌های ایرانی در زمان مورد بحث نیست مگر اینکه به قرائن دیگری نیز دسترسی داشته باشیم. 

                                      

برای تکمیل نظر کالین مک ایودی در"اطلس تاریخی جهان از آغاز تا امروز،" بد نیست برگردیم به بخش‌هائی از همان کتاب پرفسور هادی حسن. وی زیر"عنوان کشتی‌رانی ایرانیان در دوران داستانی" می‌نویسد: "نخستین کسی که درمیان ایرانیان به ساختن کشتی دست زد، جمشید داستانی از دودمان پیشدادیان بود." وی درضمن به اشعاری از شاهنامه فردوسی اشاره می‌کند که قابل مطالعه و مقایسه با واقعیّات تاریخی(و علمی در حدّ موجود و مقدور) می‌باشد:  

"گذرکرد از آن پس به کشتی برآب   زکشور به کشور برآمد شتاب...

پس از جمشید، در زمان پادشاهی ضحاک، سپاه گرانی گسیل شد تا بهو یا سرندیب شاه، دست نشانده‌ی مهراج، فرمانروای هند را سرکوب کند. از قرائن چنین بر‌می‌آید که مهراج بطور ناگهانی با قیام بهو روبرو گردید و از فرمانفرمای خود ضحاک ماردوش که مقر او در اورشلیم (بیت‌المقدس) بود کمک خواست. خشم ماردوش از نافرمانی بهو برانگیخته شد و به گرشاسب، سردار ایران، فرمان داد که بهو را دستگیر کند وبه کمک مهراج بشتابد." سپس نویسنده به شعری از گرشاسب نامه‌ی علی بن احمد اسدی اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد:

"سوی کشور هند پرواز کن   سرندیب شه را زکین ساز کن

بهو را ببند و از آنجا بیار     بدرگاه مهراج برکش به دار...

و بدین‌سان، ناوگان سلطنتی ایران مرکب از چند هزار کشتی، بیت المقدّس را به سوی سرندیب ترک گفته، راه یکساله را در شش ماه پیمودند وبه کله که بندری در جنوب هندوستان بود، رسیدند. بهو در سیلان شانزده هزار فیل جنگی و دو میلیون سپاهی گرد آورده و آماده‌ی جنگ بود..."

دراینجا ذکر چند نکته لازم است: نخست این‌که بنا به نوشته‌ی این نویسنده با استناد به منابع موجود، "...بهو شکست خورد و سپاهیان ایران بایکصد و بیست کشتی که مهراج با علاقمندی در اختیار آنان گذاشته بود به وطن باز گشتند." وی اضافه می‌کند:"شعر زیبای گرشاسب‌نامه اجازه‌ی تجزیه و تحلیل وبررسی نمی‌دهد، بااین‌همه نمی‌توان نظریه‌ی سِرویلیام اوزلی را نادیده گرفت که گفته است:"مدت سه سالی را که خادمین سلیمان صرف رفت و برگشت سفر"اوفیری" کردند، دقیقاً برابر یک سال وشش ماهی است که طی آن گرشاسب به سیلان لشکر کشید."

در مورد تعداد کشتی‌ها نیز نویسنده عقیده دارد:"این موضوع چندان هم دور از حقیقت نیست، بخصوص درآن روزگاران که دریانوردی بمعنی وسیع کلمه شناخته نشده بود و کشتی‌های کوچک بی‌دوام یارای درنوردیدن پهنه‌ی اقیانوس را نداشتند وبه جای استفاده از بادبان یا ندرتاً پارو غالباً در امتداد ساحل وبه کمک جریان آب، بین خلیج الانتیک و (تاپ روبان) یا سیلان رفت و آمد می‌کردند، و مسلماً اگر برحسب ضرورت، بمنظور دریافت آب شیرین و آذوقه در نقاط مختلف توقف نمی‌کردند، یا اگر هم سوانحی پیش نمی‌آمد و یا سایر عوامل دریانوردی مایه‌ی تأخیر سفر آن‌ها نمی‌شد، باز هم سفر آن‌ها مدت زمان قابل ملاحظه‌ای به طول می‌انجامید."

با انتقال حکومت از پیشدادیان به کیانیان، نویسنده به ذکر نکاتی مربوط به سفرهای دریائی کیکاووس می‌پردازد که در قسمت بعدی به آن اشاره خواهیم کرد. ادامه دارد...



:: موضوعات مرتبط: تاریخ دریانوردی ایرانیان, | بازدید : 2540
:: برچسب‌ها: دریانوردی ,تاریخ, ایران, نیروی دریایی,

    » ارسال نظرات


    :) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) =D> :S


    اطلاعات کاربری
    نام کاربری :
    رمز عبور :
    تکرار رمز :
    ایمیل :
    کد امنیتی : *
    پس از بررسی تاریخ صنعت کشتی سازی در ایران در پستهای گذشته ، هم اکنون در حال جمع آوری مشکلات صنعت کشتی سازی در ایران هستیم. دست تمامی دوستان و صاحبنظران و دلسوزان این صنعت را برای همکاری به گرمی می فشاریم........



    Statistic: Leading container shipping companies worldwide based on number of owned and chartered ships as of August 11, 2014 | Statista
    Find more statistics at Statista http://marinenews.ir/img/baner/1283000055.jpg http://marinenews.ir/?show=mohtava&id=MTE1