تبلیغات اینترنتیclose
ایرانیان ، پایه گذار پرورش ماهی
 
 

پس از بررسی تاریخ صنعت کشتی سازی در ایران در پستهای گذشته ، هم اکنون در حال جمع آوری مشکلات صنعت کشتی سازی در ایران هستیم.
دست تمامی دوستان و صاحبنظران و دلسوزان این صنعت را برای همکاری به گرمی می فشاریم........

فروشگاه وبسایت بروز شد.

برای مشاهده فروشگاه اینجا را کلیک نمایید

 


تاریخ :  شنبه 3 آبان 1393
نویسنده :  محمد شریفی

به پرداخت آبی میان گاه خاک                      به پرورد ماهی در آن آب پاک

زجمشید ماند چنین یادگار                          اگرچه سرآمد بسی روزگار

هنرور شده خاک ایران زمین                        به شد زان سپس سوی ماچین و چین

 

ایلامیان در کنار اروند رود و خلیج فارس زندگی می کردند و پیوندی تنگاتنگ با دریا داشتند. اما شاید به دلیل دسترسی راحت به آبزیان ، نیاز به پرورش آنها حس نمی کردند. از دوران ماد هم هیچ شاهدی در دست نیست. شاید جنگهای پیاپی با آشور و ویرانگری های این تازی تباران ، مجال چنین طرح هایی را نمی داد.

در دوران هخامنشیان ، ثبات نسبی برقرار شده و جامعه در آرامش به سوی نوزایی اندیش ورزانه گام برمیداشت. در این دوران استک هبه زیستگاه های محیطی و حفظ محیط زیست توجه زیادی می شده است. ایشان مناطقی حفاظت شده ای را به عنوان پردیس برگزیده و به پرورش جانواران برای شکار در آن می پرداختند. در مناطقی که دریاچه و برکه طبیعی وجود نداشت ، با توجه به فناوری پیشرفته قنات ، استخری ساخته و رد آن ماهی می پروراندند. ایرانیان محل پرورش ماهی را "ماهی خانه" می نامیدند. این نام هنوز هم در بسیاری از نقاط ایران به ویژه ایران خاوری کاربرد دارد و ایشان استخر پرورش ماهی و حتی آکواریوم را ماهی خانه می نامند. امروزه کمتر رودخانه داخلی ایران و حتی کاریز و قناتی را می توان یافت که از آبزیان تهی باشد. جگونه است که این جانور حتی در دل گسترده  کویر خودنمایی می کند. پیکره انسان ماهی در پاسارگاد ، که برخی دانشمندان آن را با اوانس ایلامی یکی پنداشته اند و برخی دیگر از نمادی از فرمانروایی ایرانی بر هفت دریا می دانند ، خود گواه روشنی بر آشنایی ساکنان داخلی فلات ایران ، با این آبزی سودمند است.

در برخی از داستانهایی که درباره اندیشمند وارسته ایرانی ، حسین منصور فارسی ، حلاج ، گفته شده ، به استخر بزرگی اشاره شده که وی در آنجا ماهیان خوراکی نگاه می داشته است. بدیهی است که برای نگاه داری ماهیان ، نیاز به پرورش آنها نیز وجود دارد. زیرا ترابری و فناوری آن روزگار این اجازه را نمی داد تا پیوسته ماهیان تازه و زنده به این استخر وارد شود.

ابن حوقل ، جهانگرد معروف و جغرافیدان مسلمان که در سده چهارم هجری از ایران بازدید نموده است ، در کتاب خود صوره الارض ، در بخش دریاچه های فارس نکته ای جالب و مبهم درباره پروش ماهی در دریاچه دشت ارژن آورده است.

"دریاچه دیگر در دشت ارزن (ارژن) از ولایت شاپور و طول آن ده فرسخ و آبش شیرین است و گاهی خشک می شود ! چنانکه آب اندکی از آن می ماند و گاهی پر می شود و ده فرسخ را در برمی گیرد ، و در پیرامون آن قرا و عمارت است.... و ماهی شیراز از آنجا تامین می شود .... و.... عوام می گویند ماهی را جمشید در آن رها کرد."

لازم به ذکر است که دریاچه خشک شده نمی تواند ماهی مصرفی یک شهر را تامین کند. پس ساختاری منظم و سازوکاری برنامه ریزی شده برای پرورش ماهیان و رهاسازی آنان باید در کار باشد که این منبع غذایی مردم همچنان ، تاثیر خود را نگه داشته و خوراک یک شهر را تامین کند. همچنین عوام به معنی مردم کشاورز و پیشه ور و دست ورز روزگار به کار رفته که نگاه دارندگان فرهنگ و تمدن ایرانی بوده اند و آداب و رسوم و فرهنگ شفاهی ایران را تا به امروز زنده نگاه داشته اند. چنانکه در جایی دیگر درباره شهر استخر و تخت جمشید گوید: "و در آنجا مسجدی به نام مسجد سلیمان (تخت جمشید) است... و مشهد مادر سلیمان (پاسارگاد)) در نزدیکی آن... و عوام ایران که به تحقیق مطلب نمی پردازند چنین می پندارند که جم (جمشید) پیشدادی که پیش از ضحاک بوده همان سلیمان است". همچنین استخری جهانگرد و مورخ ایرانی در باره خندق پیرامون شهر دارابگرد می نویسد: "در خندق دارابگرد ماهی ای خیزد سرخوش و هیچ استخوان ندارد."

اینکه ما اینک نوشتاری درباره پرورش ماهی در ایران داریم ، نه از نبود آنها ، بلکه دست یغماگر روزگار کژمدار ، یورشهای خانمانسوز دشمنان ز دانش تهی ، کتاب سوزان فرمانروایان نابخرد خودی و بیگانه ، غارت متون کهن ما توسط اغیار قدر ناشناس و از همه مهم تر تکیه بر حافظه شفاهی استک ه ما را از این منابع محروم ساخته است. باشد که پژوهشگران ایرانی با کاوش در مکان های باستانی همچون شهر سوخته ، تپه سیلک ، جیرفت و ... به شواهدی در این باره دست یابند. همچنین در مکانهایی که در دل فلات مرکزی ایران به نام ماهی در واژگان بر می خوریم ، (ماهی دشت ، ماهی ده ، ماهی در ...) که باید اندیشمندان ایرانی بر دلیل وجودی چنین نامهایی دور از دریا ، ژرف نگر باشند.

از دیدگاه منابع موجود کنونی ، کهن ترین نوشتاری که در مورد پرورش ماهی وجود دارد ، در سال 475 پیش از میلاد ، 1096 سال  پیش از هجرت همزمان با اوج تمدن ایران در دوران هخامنشی ، همزمان با استخر ها و پردیسهای ایرانی ، توسط شخصی به نام فن لی نوشته شده است. بر پایه این نوشتار ، فن لی از راه پروش ماهی به ثروت فراوانی دست یافت.

فن لی در نوشتار خود چنین نگاشته است:

(نقل از نوشتار دکتر حسن عمادی)" فرمانروا وی (Wei) که حکمروای سرزمین چی (CHI) بود زمانی که فهمید که چوکونگ در حال بازدید از سرزمینهای مجاور منطقه لاوو  (LAU) است او را فراخواند و از وی پرسید که: "من شنیده ام که شما در زمان که از کشور نوینی دیدن می کنید خود را با نام تازه ای معرفی می نمایید! و در سرزمین یوچ خود را فن لی نامیده اید. آیا این داستان درست است؟"

چوکونگ به فرمانروا پاسخ داد: "آری دست است." سپس فرمانروا پرسش خود را دامه داد و گفت " شما در خانه بسیار مجللی زندگی می کنید و برای خود میلیون ها میلیون دارایی اندوخته اید. شگرد شما در بازرگانی چیست؟

چوکونگ به فرمانروا چنین پاسخ داد که : پنج راه و روش برای بهبود وضع زندگی وجود دارد. از آن میان بهترین آن کشت آبی است که البته آن پرورش ماهی است. برای این کار شما باید استخری به گستردگی شش مو (Mu ، هر مو برابر با 8500 متر مربع بوده است) ساخته و در آن استخر ، 9 جزیرک ایجاد کنید. سپس مقدار فراوانی گیاهان آبزی را به طوری که به دور هم پیچیده شده باشند به استخرها اضافه کنید. پس از آن می بایست بیست عدد ماهی کپور ماده بالغ رسیده را با طولی در حدود سه چی ، ( Chih، هر چی برابر با 0.3581  متر) و چهار ماهی کپور نر که آنها هم سه چی طول داشته باشند دستچین کرده و آنها را در آغازین روزهای دومین ماه سال در استخرهایی که ساخته اید رها کنید. به این نکته مهم خوب توجه کنید که آرامش آب استخر همواره حفظ شود ، آنگاه ماهی ها تخم ریزی خواهند کرد. در طول ماه چهارم یک لاک پشت به استخر وارد نمایید.

در ماه ششم ، دو لاک پشت و در طول ماه هشتم ، سه لاک پشت به استخر داخل کنید. لاک پشتها نگهبانهای آسمانی هستند و در برابر یورش جانواران پرندگان شکارچی از استخر نگهبانی می کنند. زمانی که ماهی ها در پیرامون نه جزیره گفته شده شنا می کنند ، از آنجاییکه متوجه مجدود بودن استخر محل پرورش خود نمی شوند ، احساس می کنند که در همان محیط زیست طبیعی خود به سر می برند.

در دومین ماه از سال بعد شما می توانید 15 هزار ماهی کپور با طول یک چی ، 45 هزار ماهی کپور با طول 2 چی  و 10 هزار ماهی کپور با طول سه چی برداشت کنید. کل برداشت شما 1250 هزار سکه مس به همراه خواهد داشت.

در سال آتی 100 هزار ماهی کپور با طول یک چی ، 50 هزار ماهی کپور با طول دو چی ، 50 هزار ماهی کپور با طول سه چی و 40 هزار کپور با طول چهار چی در استخر پرورش خود خواهید داشت.

دو هزار ماهی کپور با طول دو چی را به عنوان ماهیان مولد نگاه داشته و بقیه ماهی ها را روانه بازار کنید. در این زمان درآمد شما 5150 هزار سکه خواهد شد پس از گذشت یک سال دیگر ، افزایش درآمد شما از حساب خارج خواهد بود.

ماهی کپور

با مشاوره چوکونگ ، ولیعهد وی استخری را به منظور پرورش ماهی در باغ خود ساخت. در نخستین سال ، درآمد فرمانروا از راه پرورش ماهی به بیش از 300 هزار سکه رسید. دلیل پرورش ماهی کپور به جای گونه های دیگر این استک ه ماهی کپور عادت به همنوع خواری ندارد. آهنگ رشد آن سریع بوده و پرورش آن با هزینه کمی امکان پذیر است."

اما ، پرسش اینجاست که فن لی این دانش را از کجا آموخته بود؟ چنین اطلاعات دقیقی نمی تواند بدون تجربه بسیار حاصل شده باشد. خردورزانه و اندیشمندانه نیست اگر دانش پرورش ماهی که منسوب به یک فرد یا حتی یک ملت بدانیم. همزمانی فن لی با رخدادهای علمی که در ایران انجام می گرفته مانند سی و سه سفر اکتشافی بزرگ و کشف راه دریایی چین ، ساخت آب راهه دریای سرخ به رود نیل ، ساخت آب راهه عظیم خشایار شا (کانال آتوس) در یونان ، طرح ساخت آب راهه دریای پارس به دریای مازندران ، اختراغ جاده و ساخت راه شاهی و بسیاری دیگر که هر کدام نوشتاری بزرگ خواهد شد ، هر انسان اندیش ورزی را به این پندار می رساند که به راستی فن لی از کجا آموخته بود؟

نکته مهم دیگر این است که چینیان هم مانند فرانسویان و اعراب به طول معمول نام ها و واژگان بیگانه را برای سادگی در تلفظ تحریف کرده و تغییرات بسیاری در آن وارد می ساخته اند. دخل و تصرف آن ها در این واژگان به اندازه ای بود که تشخیص نامهای اصلی بی نهایت دشوار می شده است. در دوران اشکانیان که روابط گسترده ای میان ایران و چین وجود داشته و راهبان بودایی ایرانی برای تبلیغ این دین به چین می رفتند منابع چینی نام های بسیاری از ایشان را ثبت نموده اند. یکی از این منابع رساله دوستی ایران و چین است که در سده دوم پیش از میلاد به نگارش در آمده است. در این رساله و دیگر منابع چینی که در دوران اشکانی و ساسانی به نگارش درآمده نامهای ایرانی زیادی به چشم می خورند. آنها اشک را ان وان ، تیرداد را ت ان ووتی ، اردوان را ان فاچین ، و اردشیر را ان فاهی ین ، فیروز را موئون کیو ، کیقباد را کوواتا ، انوشیروان را نائوساوان و فرمانروای ایران را شایویو (شاه ، شاهپور) و کشور ایران را در زمان اشکانیان آن سی (اشکانی) و در زمان ساسانیان پوسی (پارسی) نامیده اند. همچنین انار را در چین میوه ای ایرانی ، شترمرغ را که در گذشته به فراوانی در دشتهای ایران یافت می شد ، پرنده ایرانی ، اسفناج را سبزی پارسی (پوه تسای) نامیده ، انگور ، یونجه و پولاد که به آن آهن ایرانی می گفتند نیز از طریق جهان راه ابریشم از ایران به چین رسیده است. فراموش نکنیم که جمشید در کنار دریای چین کشته شد.

چرا "فن لی" در هر شهری (کشوری) خود را به نامی می نامید؟ آیا نام "فن لی" می تواند معادل و چینی شده یک نام ایرانی باشد؟ اینک ، دوباره اما با دقت بیشتری به ماهی کوچک سر سفره هفت سین ، نگاه کنید. نیاکان ژرف اندیش ما چرا آنرا برگزیده بودند؟

جعفر سپهری ، مدرس دانشگاه علمی کاربردی و دانشگاه آزاد اسلامی

زهرا پریسا زارعی، مدرس دانشگاه جامع علمی کاربری ، دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه پیام نور

 



:: موضوعات مرتبط: تاریخ کشتی سازی ایرانیان, | بازدید : 2749
:: برچسب‌ها: ,

    » ارسال نظرات


    :) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) =D> :S


    اطلاعات کاربری
    نام کاربری :
    رمز عبور :
    تکرار رمز :
    ایمیل :
    کد امنیتی : *
    پس از بررسی تاریخ صنعت کشتی سازی در ایران در پستهای گذشته ، هم اکنون در حال جمع آوری مشکلات صنعت کشتی سازی در ایران هستیم. دست تمامی دوستان و صاحبنظران و دلسوزان این صنعت را برای همکاری به گرمی می فشاریم........



    Statistic: Leading container shipping companies worldwide based on number of owned and chartered ships as of August 11, 2014 | Statista
    Find more statistics at Statista http://marinenews.ir/img/baner/1283000055.jpg http://marinenews.ir/?show=mohtava&id=MTE1